Nie wiesz, czym zastąpić proszek do pieczenia, gdy w połowie mieszania ciasta odkrywasz pustą szufladę? Spokojnie, w domowej kuchni znajdziesz kilka składników, które poradzą sobie ze spulchnieniem wypieków. Z tego tekstu dowiesz się, jak je dobrać do różnych rodzajów ciast.
Jak działa proszek do pieczenia?
Proszek do pieczenia to mieszanka trzech grup składników. Jest w nim substancja gazotwórcza, czyli najczęściej soda oczyszczona, kwas odpowiedzialny za reakcję i skrobia, która pełni rolę wypełniacza i zabezpiecza przed zbrylaniem. W kontakcie z wilgocią i ciepłem zachodzi reakcja chemiczna, wytwarza się dwutlenek węgla i właśnie te pęcherzyki unoszą ciasto.
Ten mechanizm sprawia, że proszek działa niezależnie od dodatków w przepisie. Soda potrzebuje kwaśnego składnika, a gotowa mieszanka ma kwas w sobie, dlatego aktywuje się od razu po połączeniu z mokrymi składnikami. Wypiek trzeba więc szybko wstawić do nagrzanego piekarnika, bo gaz ucieka z masy z upływem czasu.
Jak używać sody oczyszczonej?
Soda oczyszczona to najprostsza odpowiedź na pytanie czym zastąpić proszek do pieczenia w zwykłym cieście. Jest silniejsza od proszku, więc używa się jej mniej, a do tego wymaga kwaśnego dodatku. Bez zakwaszenia masa nie napowietrzy się dobrze i może mieć mydlany posmak.
Jako kwaśny składnik sprawdzą się produkty, które i tak często masz w lodówce: jogurt naturalny, kefir, maślanka, śmietana, sok z cytryny, ocet czy mus z jabłek. Warto je łączyć w taki sposób:
- do lekkich ciast ucieranych dodać jogurt lub kefir,
- do ciast czekoladowych użyć maślanki lub śmietany,
- w prostych plackach owocowych połączyć sodę z sokiem z cytryny lub musem jabłkowym.
Dobrym trikiem jest też intensywne ubicie jajek z cukrem przed dodaniem sody i reszty składników. Piana wprowadza do masy powietrze, a wodorowęglan sodu tylko wzmacnia ten efekt.
Co zamiast proszku do pieczenia w ciastach kruchych?
W kruchych ciastkach czy pierniczkach nie zawsze chcesz wysokiego, puszystego wypieku. Bardziej liczy się chrupkość i delikatne pory w środku. Tu świetnie zadziała amoniak do wypieków – tradycyjny spulchniacz, który kiedyś stosowano znacznie częściej niż dziś. Pod wpływem temperatury uwalnia gaz i pozostawia bardzo kruchą strukturę.
Innym ciekawym rozwiązaniem jest kamień winny, czyli wodorowinian potasu. Po wymieszaniu z sodą tworzy mieszaninę o podobnym działaniu jak proszek z torebki. Kamień winny solo dobrze wzmacnia pianę z białek, więc nadaje się do bez i sufletów, które mają być lekkie, ale stabilne przez dłuższy czas.
Do tej grupy warto też zaliczyć drożdże i zakwas. Działają wolniej, bo wymagają fermentacji, za to budują charakterystyczny smak i aromat. Najlepiej sprawdzą się w:
- chlebach pszennych i żytnich,
- cieście drożdżowym z owocami i kruszonką,
- spodzie do pizzy, bułkach i bagietkach.
Jak spulchnić ciasto bez proszku do pieczenia?
Co zrobić, gdy nie masz ani proszku, ani sody, a ciasto już zaczęte? Tu z pomocą przychodzą płyny zawierające dwutlenek węgla i alkohol. Woda gazowana – im bardziej nasycona, tym lepiej – delikatnie uniesie naleśniki, racuchy czy ciasta na oleju. Trzeba tylko zmniejszyć ilość innych płynów, żeby masa nie była zbyt rzadka.
Mocny alkohol także może pełnić rolę spulchniacza. W wysokiej temperaturze odparowuje i zostawia dodatkowe pęcherzyki gazu. Koniak, rum czy inny aromatyczny trunek dobrze pasują do cięższych ciast: piernika, keksu, babki. W lekkich biszkoptach zamiast niego lepiej postawić na jajka ubite z cukrem na puszystą masę.
Dla wielu osób zaskoczeniem jest, że rolę naturalnego „podnośnika” może pełnić także piwo. Gaz i drożdże obecne w napoju nadają się zwłaszcza do pieczywa, podpłomyków czy ciasta na pizzę. Smak ciasta lekko się zmieni, ale zyska charakter, który pasuje do wytrawnych dodatków.
Jak zrobić domowy proszek do pieczenia?
Domowa mieszanka spulchniająca przydaje się, gdy chcesz mieć pełną kontrolę nad składem. To dobra opcja, gdy unikasz niektórych dodatków technologicznych albo rzadko pieczesz i małe torebki tracą świeżość. Do przygotowania prostego proszku potrzebujesz trzech suchych składników w równych częściach: sody oczyszczonej, kwasu (np. winowego lub cytrynowego) oraz skrobi ziemniaczanej lub kukurydzianej.
Składniki najlepiej odważyć, dokładnie wymieszać i przesiać przez sitko. Skrobia odpowiada tu za równomierne rozprowadzenie sody i kwasu w cieście, dlatego nie warto jej pomijać. Gotową mieszankę przechowuj w szczelnym słoiku w suchym i chłodnym miejscu, a przed użyciem lekko wstrząśnij pojemnikiem, żeby proszek się napowietrzył.
Jeśli zastanawiasz się, czy domowy proszek wciąż działa tak jak trzeba, wsyp jego małą ilość do gorącej wody. Pojawiające się bąbelki oznaczają, że reakcja zachodzi prawidłowo i mieszanka nadal może iść do ciasta. Wtedy pytanie czym zastąpić proszek do pieczenia przestaje być problemem, bo zawsze masz własny spulchniacz pod ręką.
Artykuł powstał przy współpracy z bestsport.com.pl.
Artykuł sponsorowany
