Nieprzyjemny zapach butów powstaje głównie wtedy, gdy bakterie rozkładają pot w wilgotnym wnętrzu obuwia. Sam pot jest niemal bezwonny, dlatego najważniejsze jest jednoczesne osuszenie butów, ograniczenie liczby drobnoustrojów i usunięcie źródła zapachu.
Domowe sposoby na śmierdzące buty
Wybierz metodę zależnie od tego, co masz pod ręką. Przed każdym zabiegiem wyjmij wkładki, rozwiąż sznurówki i usuń widoczny brud. Skórę naturalną czyść delikatniej niż buty tekstylne lub sportowe.
Najprostsze rozwiązania, wraz ze sposobem użycia i czasem działania, to:
- Soda oczyszczona – wsyp około łyżeczki do każdego buta, rozprowadź ją po wkładce i zostaw na noc, najlepiej do 24 godzin. Rano dokładnie wytrzep proszek albo usuń go odkurzaczem.
- Ocet spirytusowy – wymieszaj ocet z wodą w proporcji 1:1, lekko zwilż roztworem wnętrze obuwia i pozostaw je do całkowitego wyschnięcia. Nie nasączaj butów, szczególnie jeśli są wykonane ze skóry.
- Żwirek dla kota – wsyp go do cienkiej skarpetki lub kawałka rajstop, zawiąż i włóż do butów na noc. Żwirek pochłonie część wilgoci i zapachu, ale nie powinien być wsypywany bezpośrednio do obuwia.
- Olejek z drzewa herbacianego – przygotuj mieszankę z połowy szklanki wody, połowy szklanki octu i pięciu kropli olejku. Spryskaj nią wnętrze butów i zostaw je w przewiewnym miejscu do wyschnięcia. Olejek może podrażniać skórę, dlatego nie zakładaj obuwia, dopóki nie wyschnie.
- Wietrzenie – po zdjęciu butów wyjmij wkładki i pozostaw obuwie w suchym, przewiewnym miejscu. Nie chowaj wilgotnej pary od razu do szafki ani zamkniętej torby.
- Zamrażarka – włóż suche buty do szczelnego worka i umieść je w zamrażarce na kilka godzin lub na noc. Niska temperatura może ograniczyć część bakterii, ale zamrażanie nie jest sterylizacją i zwykle działa tylko doraźnie.
Soda sprawdzi się przede wszystkim wtedy, gdy problemem jest wilgoć i lekki lub średni zapach. Ocet pomaga odświeżyć wnętrze, lecz jego kwaśny roztwór może zaszkodzić niektórym materiałom, klejom i wykończeniom. Zawsze najpierw przetestuj go na mało widocznym fragmencie.
Co zrobić, gdy zapach szybko wraca?
Jeśli domowe metody działają tylko na krótko, źródłem problemu może być zużyta wkładka albo wilgoć uwięziona głębiej w materiale. Postępuj w takiej kolejności:
- Wymień wkładki – to często najszybszy sposób na wyraźną poprawę, ponieważ właśnie one mają stały kontakt ze spoconymi stopami. Możesz wybrać wkładki z właściwościami dezodorującymi.
- Wyczyść całe obuwie – buty tekstylne lub sportowe pierz tylko wtedy, gdy producent na to pozwala. Użyj niskiej temperatury i łagodnego detergentu przeznaczonego do tkanin sportowych, a przed praniem wyjmij wkładki.
- Susz powoli na powietrzu – rozchyl język buta, wyjmij wkładki i ustaw obuwie w przewiewnym miejscu. Gazeta może pomóc wchłonąć początkową wilgoć, ale trzeba ją wymieniać, gdy zrobi się mokra.
Nie susz butów na kaloryferze ani bezpośrednio przy intensywnym źródle ciepła. Wysoka temperatura może odkształcić obuwie, osłabić kleje i uszkodzić skórę lub syntetyczne elementy. Skóra naturalna wymaga szczególnie delikatnego czyszczenia i suszenia.
Jeśli zapach utrzymuje się mimo wymiany wkładek, czyszczenia i regularnego osuszania, przyczyną może być także problem ze skórą stóp. W takiej sytuacji warto skonsultować się z lekarzem lub podologiem, zwłaszcza gdy pojawia się świąd, łuszczenie albo pękanie skóry.
Jak zapobiegać powrotowi zapachu?
Jednorazowe odświeżenie nie wystarczy, jeśli buty po każdym użyciu pozostają wilgotne. Najlepsze efekty daje kilka prostych nawyków:
- Rotuj obuwie i, jeśli możesz, nie noś tej samej pary przez dwa dni z rzędu.
- Po każdym użyciu wyjmuj wkładki i wietrz buty w suchym miejscu.
- Myj stopy regularnie, szczególnie po wysiłku, a następnie dokładnie je osuszaj.
- Zakładaj czyste skarpety z materiału odprowadzającego wilgoć i nie używaj ponownie wilgotnej pary.
- Wybieraj obuwie z przewiewnej tkaniny lub siateczki, gdy ma być noszone podczas wysiłku.
- Nie przechowuj mokrych butów w zamkniętej szafce, torbie ani pojemniku.
W praktyce najczęściej najlepiej działa połączenie wymiany wkładek, pozostawienia sody na noc i dokładnego wysuszenia obuwia. Jeśli zapach powraca, trzeba zająć się nie tylko butami, lecz także wilgocią, skarpetami i higieną stóp.
